Een totaal boek, een verbluffende narratieve constructie waarin de geschiedenis van een familie en de geschiedenis van de 20e en 21e eeuw samenkomen.

Koljós is het meest intieme boek van Emmanuel Carrère: een meeslepend familieverhaal dat begint met de staatsbegrafenis van zijn moeder, Hélène Carrère d’Encausse, een belangrijke figuur in het Franse intellectuele leven, de eerste vrouw aan het hoofd van de Academie en een erkende autoriteit op het gebied van de Russische geschiedenis. Haar overlijden in 2023 zet de auteur aan tot het herzien van een verzameling archieven, brieven en foto’s die zijn vader gedurende zijn leven had verzameld, en die het vertrekpunt vormen van dit onderzoek: een genealogie, diep verweven met enkele van de grote conflicten van de 20e eeuw, die loopt van Tbilisi naar Parijs, van het pre-revolutionaire Rusland tot het huidige Oekraïne.

Carrère reconstrueert zo het traject van zijn overgrootouders, de Zurabishvili’s, verlichte burgers die na de bolsjewistische revolutie uit Georgië in ballingschap gingen; de grillige grootvader Georges, getekend door armoede, fatalisme en een nooit helemaal opgehelderde samenwerking met de Duitse bezetters; en vooral de onstuitbare opkomst van Hélène, briljant, streng, nauwgezet en vaak ondoorgrondelijk; een legendarische en controversiële persoonlijkheid wiens nalatenschap en complexiteit de mensen om haar heen bepalen. Ook herontdekt hij de bescheiden figuur van zijn vader, Louis, een rustige en nederige man die altijd in de schaduw van Hélène stond en een emotioneel tegenwicht biedt aan de moederlijke strengheid.

De nieuwe roman van Emmanuel Carrère, winnaar van de Prix Médicis en de Grand Continent-prijs in 2025, beweegt zich tussen familiegeschiedenis en grote geschiedenis en biedt een nauwkeurig portret van Europa van de afgelopen en huidige eeuw. Maar vooral is het een confrontatie met de herinnering aan de moederfiguur, gezien met de gebruikelijke mix van nauwkeurigheid, empathie en helderheid van de auteur. Een confrontatie die de publieke en private kanten van Hélène Carrère onthult, maar ook de diepe liefde en waardering van haar zoon voor alles wat hij aan haar te danken heeft.